Sennacieca Revuo - Numero 050, Novembro (1927)

a

}

1 #

Ffj

-,-S

POR SENNACI ECA EDUKADO:

• v ; - ; *:< *:• l- • CT lf

*

* *h*ĵSakt - - m d ĥ *Tl >> f ' ĵ. -#*• ' i •• A • ii • * *« '• r;.' «•>*. . ir ♦?*,!.* * « >.

* -

T l rs

Lanty

Internaciismo

Pacifista

• vf .

de Moortcl: La pedagogiaj taskoj de V Eduklaboris».
Internacio. - C. Freinct: Por Sennacieca Infan-litera-

aiiiii

turo,

C. Freinet:

M. Boubou: Fakkunsido de

~eJ

•>

m

J i*

■H

:

t »*

: 14, Avenue de Corbera, Paris XII-e (Francio)

ADMINISTREJO: R-Lerchner, Colmstr.1,

O 27 (Germ.)

REDAKCIA KOMITATO

| m. Van de Moortel C. Freinet

Pedagogia Sekretario de 1’ Edulilaborista Iniciatinto de lernejtekniko

• j' Intemacio : , “Presarto en l«|nejo*‘ c I

J. Zilberfarb M. Boubou

aktisto ĉe “Vojo de Klerigo*' Konsilkomitatano de Ruĝ-

instruistaro el Francio

_

JVI. Starr

Organizanto de Lal

rilatanta la

«\

estro: K-do M.

, 96, rue

estu

m

*» .

'm. *• *

’ans

la fak •
francto.

REDAKCIAANGULO

...

■ 40 jaroj de la vivo de esperanto rompis multajn antaŭjuĝojn de la vasta

publiko rilate al arteiarita lingvo internacia, perfekte pruvis la praktikan

-

La nuna jaro 1927, kiu markis*ĉi-etapon en la vojiro de 1’ esperantistaro.l

estas speciale grava por ni, edukistoj: ĉi-jare edukista esperantista movado

. . , . . . ,

r i

,, • . ^ 111 ** . t .1
Kaj jen antau ni, proletedukistoj-sennaciuloj etendigas nova vojo de
.

laboro, agado, kreado.

m

i ■- •

kiuj postulas klaran

*

tian respondon

/**&*,$ V

NIAJ TEZOJ

Certe, nia legantaro scias la historion de 1 edukista esperantista rnov-
ado: parte ĝi konsistas el la kreititoj kaj kreantoj de tiu dudekjara historio,
parte ĝi konas ĝin el la rakontoj (buŝaj kaj presaj) de la aktivuloj 1 ). Tial

do faktojn ni ne citos, mir eltiros kelkajn konkludojn: .

. ^ - .. , , ..... .....

r| | | i I | || f mamfestis ci tie ph brile

la edukistajn rondojn, esperanto
ol kie ajn la novon, kiun ĝi portas kun si. EC se ni lasos flanke la grandan
instruan kaj edukan valoron de esperauto kiel studobjekto, restos al ni por

.

monda rimarkehle kreskas (preeipe dum la lasta kvinjaro), kiam ni prcna

ln ni-nlatnn cnl/lnrmi rl o fin o! Irin „i t><1ll1ricfni-Conn<lr*i^||QĴ apartdiaS CU

mr\

r - .

•«■« *•

' V

•

• i*i

POB §EII ACIiEC A
v IDiUIKABO

Sennacieca Asocio Tutmonda pri edukado

de E. LANTY.

Nia Asocio estas ankoraŭ juna. Gi tamen jam havas sian historion.
Kiu volos ĝin verki, tiu devos tuj ĉe la komenco noti, ke la iniciatintoj ĉiam
insistis pri la eduka celo de la organizo. Sur la kovrilo de la unua libro
eldonita: Tri verkoj de Leo Tolstoj, oni ja povas legi jenon:

“La ideala socio ne devenos tute preta el Revolucio, kiun kelkiuj
prezentas al si kiel panaceon.

“Estas do nepre necese sin prepari, sin ekzercadi al la tasko de
mondcivitanoj, forigante el si mem la nenaturajn naciecojn, kiujn la
ŝtata, enlanda edukado metis, dum nia infanaĝo, en niajn kapojn kaj
korojn.

“SAT deziras kutimigi sian anaron al eksternacia sent-, pens- kaj
agadkapablo.

“Gi volas zorgi pri la kreado de spiritostato, kiu harmonios kun la
estonta socio — kiam la perforto nuna, la ekonomiaj, lingvaj kaj ŝtataj
limoj ne plu ekzistos.

“SAT celas krei sennaciecan popolon.“

Kaj por atingi tiun celon, ni difinis al la Asocio jenajn taskojn:

. 0 ■' "Jn * y . i / * : • % ♦il’ ,* .♦ * • A

“Batali kontraŭ la spiritaj, moralaj fortoj, kiuj subtenas la senjustan,
ĥaosan reĝimon kapitalisman.

“Ciamaniere faciligi al siaj membroj ĉiuspecajn interrilatojn.

“Embrie funkciigi societon kiel povos estonte funkcii la universala

V .

Cu tiuj tekstoj ne montras klare la edukan karakteron, kiun ni ĉiam
celis doni al la SAT-movado?

La laboristaj esperantistoj ne povas difini al si kiel taskon organizi
strikojn. Tio ja estas afero de sindikatoj. Ili ne povas agitadi por okazigi
ribelojn aŭ elektigi deputitojn. Ekzistas por tio politikaj partioj.

Sed homoj, kiuj rompis inter si la lingvajn barojn, estas ĝenerale
lernemaj kaj edukemaj. Ili sekve povas pli bone ol aliaj interesiĝi pri la
edukado de siaj samklasanoj. Tial ni opiniis, ke unu el la plej gravaj
taskoj, kiujn oni povas difini al nia esperantista movado, estas la klerigado
kaj edukado de la laborista klaso.

— Nu, bone, sed kian edukadon? Cu religiecan? Cu naciecan? Cu
Partiecan? Cu klasecan? Cu ĝi estu konkreta, praktika aŭ abstrakta,
libereca?... . '

i

f

• - *

La legantoj bone komprenos, kial mi ne respondos la suprajn demandojn.
Necesus ja por tio longa artikolo, kiu povus plenigi la tutan kajeron.

Estas ĝuste la tasko de la kunlaborantaro de nia pedagogia organo
pritrakti serioze kaj amplekse tiujn demandojn. Mi nur diru mian ĝojon,
ke la instruistoj, edukistoj, pedagogoj SAT-anoj konsentas plenumi tiun
taskon en la kadro kaj sub la kontrolo de nia Asocio. ,

Mi havas la firman konvinkon, ke ili agas saĝe. Necesas ja, ke la eduk-

• " - "% -

istoj havu kontakton kun la laboristoj —* la gepatroj de siaj lernantoj.
Multjara praktikado de sama profesio kelkfoje difektas la juĝkapablon 1 ).
Kiu limigas sian horizonton je la kampo de sia ĉiutaga okupo riskas perdi
ĝustan komprenon pri la rolo mem de sia profesio. La edukistoj-SAT-anoj
aŭ SAT-aniĝontaj havos certe intereson kaj eĉ profiton, resti en intima

kontakto kun la larĝa viva fluo, kiu trairas pli malpli glate la laboristan

-

esperantistan movadon.

►

En “S. R.“ estos ankaŭ bone, ke kelkfoje ne-fakuloj diru sian opinion
pri pedagogio. kaj edukado. En la nuna sociordo ne ĉiu povas elekti pro-
fesion laŭdezire. Tial okazas, ke ne ĉiuj instruistoj posedas inklinon eduki.
La instruado estas por kelkiuj nur ia panakira rimedo. Same ekzistas homoj
tre edukkapablaj, kiuj havas neinstruistan profesion. Ilia opinio sekve povas
esti valora, almenaŭ aŭskultinda.

Estas memevidente, ke la pedagogia revuo de SAT povas enhavi nur
tezojn, celantaj sennaciecan edukadon. Kiuj estas ankoraŭ sub la influo
de ia pro-patria ideologio, tiuj ne trovu lokon ĉi tie por siaj verkaĵoj. En
la epoko de Aviado kaj Radio, la edukistoj, kiuj sin sentas ligitaj al la
patriotisma ideologio, ne havas ĝustan komprenon pri sia tasko. Eduki ja
estas liberigi la spiritojn kaj ne kateni ilin per formortiĝantaj ideoj.

r > '

La samon mi diru pri tiuj, kiuj neas la klasbatalon, pri la memvole
blindaj homoj, kiuj fermas la okulojn por ne vidi la krudajn faktojn. La
klasbatalo estas ja historia fakto. Sed la batalo inter la klasoj ne ĉiam
montriĝas sub sanga aspekto; ĝi sin kaŝas plej ofte sub diversaj maskoj.
Tiujn maskojn forŝiros nia revuo. Kaj oni povas esperi, ke la pacemaj sed
sinceraj edukistoj, kiujn timigas la vorto “klasbatalo“, tial ke ili eble
opinias, ke ĝi enhavas en si ian sorĉan, malbonan efikon sur la homojn,
konsentos fine, ke la sole taŭga rimedo por malaperigi la batalon inter la
klasoj estas ĝin partopreni por starigi justan socion sen klasoj.

La esperantista laborista movado malvolviĝos ĉefe per la aliluo de
junaj elementoj. Tiuj elementoj sidas ankoraŭ nun sur la benkoj de la
popollernejoj. Estas do plej evidente, ke la .instruistaro povas.ludi tre
gravan rolon en la kreskado kaj prosperigo de SAT. La Edukista SAT-
Sekcio fariĝu pli kaj pli forta kaj agkapabla; ĝi laboru en kontakto kun
la ĝenerala movado por ne fariĝi ia fermita sekto sen larĝa horizonto.

La aperigo de trimonata pedagogia kajero de “S. R.“ estas la unua paŝo
sur la vojo al tute memstara monata Sennacieca Pedagogia Revuo. L:;
edukistaro povas havi la certecon, ke ĝi trovos ĉe la Ekzekutiva Komitato
de SAT ĉian eblan helpon kaj kuraĝigon. La sola konsidero niaflanke
temos nur pri ĝusta takso de la fortoj por ne fari tro aventuran entreprenon-

>) La emo prikonsideri ĉion el mallarĝe profesia vidpunkto ekzistas en ĉiuj fakoj.
Pro tio mi parolas pri profesia difekto de la juĝkapablo.

18

_ • *

Pacifista

• •/' »

>r - \> J « mi* J r ' 5*/ K , % . , * \ y- - ^ ■ ,**1L

internaciismo aŭ revolucia sennaciismo

k ^ * * v. * , , %,■ %* ^ • i» • *** • , ^ , *%

• « JP #* . r ' ' ' ’ . F , m • • * *»*•*# I ** * • k # ■ *>» t • ' r - r _' < tir • *

# f». •’ • - » V*’* »,/ % >K f . 4. %

(okaze de la Konferenco “Paco per Lernejo“)

• i ; I - f • y •• » *

■■ ' de E. SPIRIDOVIĈ.

. V 1 ’* '•' V *''>*•' 1 . ,V f* I t ,/.V ~ \ \ ^ J \ * £ 1 *. • - '*y

Konferenco “Paco per Lernejo“, aranĝita de Internacia Edukoficejo
(Genevo), okazis la 16 — 20-an de aprilo 1927 en Praha. Kunvenis pli ol
400 personoj el 19 landoj. Krom pacifista instruistaro partoprenis diversaj
pacifistaj organizoj, kaj la konferenco manifestis kortuŝan unuanimecon de
ĉiaj politikaj konfesioj —- de klerikaluloj ĝis socialistoj.

Evidente, por ke oni ne dubu, ke la konferenco intencas atingi “Pacon
per Lernejo“ restante samtempe plej lojala rilate tiujn, kiuj aranĝas “mil-
iton per ŝtato“ la ĉefo de ĉeĥoslovakia respubliko estis elektita “protektanto“
de la konferenco, kaj ministro de V ekstero Beneŝ — unu el “kuiristoj“ de
malpaco — ties honora prezidanto. Tie-ĉi naivuloj povas demandi: — “Kie
do estas la bazo por la lasta aserto de 1’ aŭtoro?“ Ni respondu — “se mi-
nistroj de 1* ekstero kaj ĝenerale registaroj de burĝaj ŝtatoj estus efektive
farantaj pacon, por kio do tiaokaze necesus kunvoki similajn konferencojn?“

En sia telegramo al la protektanto la konferenco interalie diras: “Fidela
al la genio de via nacio, vi alten levis en via lando la standardon de la
paco“. Cu signifas tio-ĉi, ke estas nacioj bonaj, posedantaj “genioj de la
paco“, kaj nacioj malbonaj, ne havantaj ĝin? Se jes, ĉu ne estus pli bona,
ke la konferenco sin okupu per la laboro “malfacila“ — ni ne kontestu
tion — disklasigi naciojn laŭ la du ecoj kaj montri al la mondo la verajn
kulpulojn de milito? Certe, ĉi okupo estus naiva, sed tute konsekvenca,
sed eblas, ke la afero estas pli simpla: la konferenco komencis sian laboron
per kutima diplomatia mensogo? la leganto juĝu mem!

Unuvorte la konferenco oni komencis kun la plej malbonaj antaŭsignoj.

• '

Ni transiru, tamen, al la enkonduka gvidparolado de V prezidanto de

la konferenco, direktoro de la Internacia Edukoficejo, prof. Bovet (Bove).

# *

• Atentiginte pri la graveco de edukado bazita sur la observo de la in-
fannaturo kaj ties instinktoj, inter kiuj precipe grava estas la batalema
instinkto kaj tiu socia, la. parolinto koirtente notis, ke “tre interesajn ek-
zemplojn donas kelkaj ŝtataj institucioj, kiuj enkanaligas la batalan in-
stinkton de la ŝtatanoj al utilaj organizitaj agadoj je la servo de la komuno“.

Por ni tute komprenebla; ke la estiminda profesoro parolis pri la “utila“
(por kiu?) “enkanaligo“ farata de la “ŝtataj institucioj“ je la servo de Y ko-
muno“ (legu: de la burĝa ŝtato), sed absolute nenion diris pri la rimarkinda
utiligo de la du instinktoj en la granda emancipa batalo de la laborularo
por la vera progreso de la homaro. . '

Ni sekvu plue la paroladon de s-ro Bovet (la kursivo estas nia — E. S.):

u La plej alta instinkto estas la religia sento kai la amo al la patrolando.
Hi ambaŭ venas al la fina sento, el kiu ĝermas la adoro al la gepatroj,
lojaleco al la ŝtato, respekto al estro. Tiu-ĉi sento perfektiĝas en la konscio
Pri la unueco de la homaro, por kio la naciaj lingvoj eĉ ne havas ankoraŭ
taŭgan vorton; nur esperanto esprimas ĝin precize per la vorto homaran-
ismo. La ĉefa taŝko de la nuntempaj edukistoj devas esti: eduki tiun-ĉi

novan senton pozitivan de V homaraneco kaj ne la negativan senton kosmo-
politisman. Formo por la homaraneco estas jam en Ligo de NacioJ. Gi ja
ne havas moŝtan estron, himnon kaj flagon, sed esperantismo kreis kon-
kretajn simbolajn, lingvon, amon al Zamenhof, la Esperon, la verdan stan-
dardon. Profunda religia eduko kondukas al la idealo de homara unueco, se
oni akcentas la komunan filecon kaj fratecon de ĉiuj homoj“.

De la ĉefa rimedo de 1’ porpaca lukto, laŭ Bovet, estas “la religia sento“
kaj “la amo al la patrolando“, t. e. la samaj sentoj, pro kiuj estas farata
de 1' komenco de 1’ mondo ĉiu milito. Ekz., rusaj soldatoj de carisma epoko
ĉiam militadis “pro religfo, caro kaj patrio“. La devizo estis skribita sur
ĉiuj standardoj, pri ĝi instruis ĉiuj preĝejoj kaj lernejoj. Kaj ... la saman
devizon ni aŭskultas de la ĉefo de la “pacemuloj“; li predikas “religion“,
ĉiam benintan la militon, ‘iojalecon al ŝtato“, ĉiam aranĝintan la militon,
“respekton al estro“, ĉiam gvidinta la militon. Kion do novan, kian “formon“
portas Bovet en sian paroladon?

1. Eduki “la senton pozitivan de 1’ homaraneco. kaj ne la negativan
senton kosmopolitisman“; “formo por la homaraneco jam estas en Ligo de
Nacioj“. — For kosmopolitismon, sennaciismon! Vivu la patrolando nas-
kanta militojn, kaj Ligo de Nacioj, centrejo de ĉiuj patrolandoj, la plej
nova instrumento de la grandaj imperialismoj! — Jen kion kaŝas sub si la
pacifista “homaraneco“. •

2. Malgranda korektivo al la religia eduko: dum ĝi necesas “akcenti 4 *
“Ia komunan filecon kaj do fratecon de ĉiuĵ homoj“. Do, la homaranismo
enportas en religio ion novan: ĝis nun oni ne sufiĉe “akcentis“. Eble la
“akcentado“ helpos iujn trompi...

La tuta konferenco pasis en plena konformeco kun la programa parol-
ado de Bovet. La plejmulto da oratoroj nur kompletigis kaj ilustris la
tezojn de sia prezidanto. Estis ankaŭ kuriozaĵoj. Ekz., Du Pasquier el
Saarbrŭcken bonege citis apostolon Paŭlon, kiu “antaŭvidas tempon, kiam
ekzistos nek judoj, nek grekoj, nek barbaroj, nek skitoj, sed nur unu frat-
aro“. Mobusz el Lŭbeck, per citaĵo el germana konstitucio, penis pruvi,
ke en Germanio la leĝaro mem dekretas “la edukadon en la spirito de
interpopola repacigo“. En kiuj do oficialaj dokumentoj de ĉiuj ŝtatoj ne
estas skribita la vorto “paco“? ,

Nur reprezentanto de Internacia Labor-Oficejo ĉe Ligo de Nacioj, Mau-
rette (Moret) tro nekuraĝe balbutis,*ke “la militoj devenas ĉefe de ekonomiaj
kaŭzoj, pro tio la plej bona bazo por la paco estas ordigi la ekonomian
staton“. Sed anstataŭ daŭrigi kaj diri, ke sekve por atingi la veran pacon,
necesas lukti por organizado de aliaj ekonomiaj formoj, kontraŭ la kapital-
isma sociordo, li finis per la kutima por la konferenco deklamado: “Nia
agado estu gvidata de la devizo: “Se vi volas la pacon, kulturu la just-
econ...“

En la konferenco estis serio da paroladoj, el kiuj kelkaj, precipe la
informaj estis sufiĉe interesaj. Tiaj estis ekzemple, la raportoj pri inter-
nacia korespondado de lernejoj, internacia interŝanĝo kaj internaciaj tend-
aroj. |

La internacia korespondado estas aranĝata kiel en patrolingvo (kun
traduko de iu centra oficejo), tiel ankaŭ en la lernataj de infanoj aliaj
lingvoj. Sed precipe larĝan progreson lastatempe havas utiligo por ĉi celo
esperanto. Gvidantoj de lernejoj en pluraj landoj (precipe en Germanio)

bonege komprenis, kion povas doni la lingvo, treege facile kaj rapide ellern-
ata de infanoj ĝis la povo memstare skribi kaj paroli en ĝi. Jen kion diris
pri internacia korespondado en esperanto la raportinto el Saksio W. Hahn
(Dresden):

“En 68 urboj kaj vilaĝoj en Saksujo, esp-o estas parte devige, parte
fakultative instruata“. E1 sia praktiko s-ro Hahn povas konstati ke “la
esperanta korespondado de infanoj estas la plej valora maniero por vastigi
la infanan horizonton, levi ĝian klerecon kaj eduki al la konscio de tut-
homara solidareco. Liaj lernantoj korespondis kun Britlando, Nederlando,
Polujo, Svedujo, Ameriko kaj eĉ Aŭstralio. Dua speco de korespondado
estas la letera interŝanĝo de infanoj kun alilandaj instruistoj. En Saksujo
oni starigis specialan internacian .lernejan servon por la instigado kaj
organizado de la korespondado.“ '

• ^ * . • J

^ . J

Kiel specimenon de malmoraliga edukado farata de la burĝaj hipokrit-
uloj, mi povas noti la paroladon pri la t. n. “ Ligoi de Bonago “. Laŭ informo
de G. Delanoue (Delanu) la Ligoj “instruas la infanojn ĉiutage fari almenaŭ
unu bonagon kaj ĝenerale ĉiaokaze bonintence agi“. Tiel la junaj “bon-
aguloj“ estas kutimigataj de la komplezema lernejo per et-monaj donacetoj
al “la pli malgrandaj“, trankviligi sian konsciencon, dum la rabado de la-
boruloj estas benata per la leĝo.

• fc r

Interesan informon pri “internaciaj tendaroj“ prezentis Traey Strong
kaj Barden — ambaŭ el Ameriko. Ili rakontis pri knabaj tendaroj, aranĝ-
itaj pasintjare en kelkaj landoj. En Finnlando kunveturis knaboj el 19 landoj,
inter ili ĉinoj kaj negroj. Kompreneble ankaŭ la bonega formo de inter-
nacia komunikiĝo de infanoj estas kripligata per la burĝa putra maniero.
Rigardu, ekzemple, kia “heroajo“ estis farita en iu el la tendaroj: “precipe
impresiga estis, ke blankuloj kaj nigruloj dormis en la sama ĉambro“!...

En kio do estas finrezume la esenco kaj signifo de la konferenco? Cu
estas ĝi simple vica, unu el multaj, akto de la multparola agado de pacifistoj
aŭ ĝia signifo estas pli profunda? Niaopinie estas vera la lasta supozo.
Kaj jen kial: '

Dum la konferenco, la burĝaro kaj ti-kiuj sekvas ĝin senkaŝe rezignas
de la proksimata de ĝi ĝis nun kun plej granda insisto (kaj mensogo) principo
de eksterpolitikeco de lernejo. La tuta konferenco pasis sub la signo de
propagando de la Ligo de Nacioj — la politika instrumento de imperialistaj,
t. e. kontraŭpacaj ŝtatoj. Ciuj “pacaj“ frazoj estis dronantaj en ben-laŭd-
egoj al Ligo de Nacioj.

Sed ĉi tio ne sufiĉas. La predikado de intemacia paco absolute ne
malhelpis al la ĉefa postulo de Tburĝaro:

— “La infano — estonta civitano — devas esti edukata laŭ principo
de devo sciiĝi, ke ĝi devos virece plenumi sian devon al sia familio, siaj
K-doj, sia vilaĝo aŭ urbo kaj sia lando .“ (Ci tio kaj la pluaj citaĵoj estas
el la deklaro de la konferenco.)

Tiamaniere, malgraŭ iu Ligo de Nacioj, la lernanto antaŭ ĉio estas
civitano de sia burĝa patrolando, kiu “plenumos sian devon u . (Ni ja bonege
scias pri kia devo oni ĉi tie parolas.) '

En kia do direkto devas procedi la agado por “faciligi la laboron de
la Ligo de Nacioj"? Evidentiĝas, ke el la limoj de sia lando ĉi agado ne
eliras: por “faciiigi la laboron de la Ligo de Nacioj“ necesas “direkti la
iunularon al metodoj de intelekta kooperado iĥ . La esenco de ĉi tiu “in-

21

telekta kooperado“, laŭ unu el raportintoj, s-ro Dengler, estas en tio, ke
en la sistemon de lerneja influo devas esti entiritaj ankaŭ la gepatroj de la
lernantoj kaj nepre “el diversaj personoj“. Ili devas “formi laŭ la diversaj
personoj kaj tiel konstrui grandon el malgrando“: “per unueco (evidente
interklasa — E. S.) oni atingas pacon“. Konkludante el ĉi tio, unu el
rezolucioj de la konferenco postulas, ke la lernantoj konatiĝadu kun mem-
staraj organizoj de Ligo de Nacioj kaj “precipe kun Internacia Labor-
Oficejo 1 *, tiu ĉefa centrejo por la propagando de interklasa paco.

La Lernejo, t. e. instruado kaj edukado. laŭ unuanima opinio de la
konferenco, devas esti penetrata per politika prilaboro de la junularo (kaj

eĉ de la gepatraro). Unu el rezolucioj postulas aliformigon de lernejo en

*

politikan tribunon, sur kiu “ofte ekstera paroladanto faros pli da impreso
al la infano, -ol ordinara leciono 11 . . r

La deklaro parolas (tre neklare, sed sufiĉe kompreneble) ankaŭ pri
la kaŭzoj de tia decida turniĝo al politikigo de lernejo.

“Tio estas ... pli frapa nun, post la granda skuego, kiu trafis la tutan
homaron, kiu rompis multajn malnovajn kutimojn (evidente, la “kutimojn“
de humila subiĝado al ekspluatistaro. E. S.) kaj postlasis tiom da kon-
fuzigaj elementoj (legu: klaskonscio. E. S.) tiel en la spiritoj, kiel en la

* _ • 44 ,

ajoj.

La cititaj faktoj sufiĉas por klare montri, ke burĝa lernejo senkaŝe
forlasas la principon de lerneja eksterpolitikeco. En tio estas la ĉefa signifo
de la konferenco.

v k • * ■- fl .* • j, *J ^

* - Kaj samtempe la burĝaro serĉas novajn formojn kaj streĉas siajn fort-
ojn por plenumi sian nunan taskon — delogi la atenton de la laborularo
de la vera porpaca laboro — la ribelo kontraŭ kapitalismo, sufoki la nask-
iĝintan kaj fortiĝantan senton de revolucia sennaciismo de la ProletaTO
per hipokrita predikado de pacifista internaciismo , kaj “homaraneco“.

La neeviteblan mensogecon de ĉiuj laboroj de la konferenco bonege
antaŭvidis la Internacio de Eduk-Iaboristoj, kiu rifuzis partopreni ĝin kaj
en sia respondo deklaras, ke: . ^

... “La paco povas esti rezulto de nenio alia ol ruinigo de kapitalismo
kaj. ke la ribelo — la socia kaj morala neceseco por la ekspluatata klaso —
estas por ĝi ankaŭ la sola efika armilo en la lukto pro la paco.“

Tial, Iaŭ la opinio de Eduk-Intern, la konferenco “estas kaj povas esti
nenio alia, ol manifestado aŭ de infanajo, aŭ de socia hipokriteco, de kiu
Proletaro kaj konscia Instruistaro laŭ sia klasa devo estu malproksima 41 .

Kion do ni povas ĉerpi el la sperto de la “porpaca" konferenco?

L — A1 la mobilizo de la burĝaro ni devas kontraŭstarigi nian mobilizon
por la plenumo de efektive paca tasko: ankoraŭ pli intensa preparado en
la lernejo kaj ekster ĝi de novaj kadroj da sennaciecaj klasbatalantoj por
la monda proleta revolucio, ankoraŭ pli energia propagando de revolucia
sennaciismo senmaskiganta la pacifisman internaciismon.

2. — Car en la vicoj de la pacifistaj internaciistoj restas ankoraŭ
multaj laboruloj, precipe eduk-laboristoj, kiuj ĝis nun estas sub la influo
de la burĝ-pacifista hipnoto kaj ĝis nun sincere kaj naive kredas al la
“homaranecaj“ belparoloj de 1’ ideologoj de la Ligo de Nacioj, ni revo-
luciaj sennaciuloj, devas ĉiuokaze tre delikate, senofende, sed konsekvence
kaj klare komprenigi al tiaj vojerarantaj pacemuloj la veran kaŭzon de
militoj. helpi al ili liberiĝi de siaj iluzioj kaj montri al ili la solan ĝustan

* •*

IINIERRHIDH

niniiRSiiiinii

TBGĉ /r' £5 iSf

►

t

LU

U.-v 4

>* 5,‘V.

.«c

\

La pedagogiaj taskoj
de 1’ Eduklaborista Internacio

v 4

|T.I .

*4

La statutoj de 1* Eduklaborista Internacio, alprenitaj en la Brusela
Kongreso (1924), difinas ĝenerale la pedagogiajn organizo-taskojn. La
deklaro de principoj antaŭanta ĉi statutojn denuncas la soci-klasan karakter-
on de la kapitalisma lernejo kaj proklamas, ke la plena liberigado de la
lernejo okazos nur samtempe kun la tuta liberigado de la laboristaj amasoj.
Tiu deklaro vokas la edukistojn ,al la “lukto kontraŭ la kaptemon de la
kapitalisma ideologio en la lernejo, aparte kontraŭ la ŝovinisma kaj im-
perialisma laŭdego de milito, kontraŭ la klerikaligado de lernejo kaj por la
solidareco de la laborulaj amasoj sen distingo pri raso kaj nacieco“. Fine
ĝi diras:

“La batalo de 1’ edukistoj devos ĉiam esti ligata kun la batalo por
radikala transformo de Y edukado, kiu igos ĉiujn instru-instituciojn alireblaj
de la laboristaj amasoj. Oi devas esti batalo por aplikigo de la plej bonaj

* f “ ,,: \ ' >•>•>,... 4 ! .i ' ' . *. '■ ' ‘

metodoj de laŭscienca instruado kaj por senpageco de la nutrado kaj
kuraca prizorgado de ĉiuj infanoj.“ “• v , *

Iom pli poste la statutoj anoncas, kiel “taskojn de 1’ Eduklaborista
Internacio“, la jenajn:

• r 9 '

c) Kolektante kaj publikigante materialojn pri la materia, kultura kaj

jura situacio de 1’ edukistoj en la diversaj landoj, pri la lernejpolitiko ŝtata
kaj pri movado por lernejreformo, oni klare montru, ke kapitalismo — en
ĉiuj landoj, kie ĝi regas — sklavigas lernejon kaj edukistojn kaj ekspluatas
ilin por sia profito. V/L V* *

d) Studado de la demando pri unika laika (unusistema senkonfesia)

laborlernejo. •

/ * v ' • . * v v •

e) Per publikigo de bultenoj, organizado de Konferencoj, diskutoj,
sciencekskursoj, la diverslandaj edukistoj estu ligataj unuj kun la aliaj kaj
estu organizata interŝanĝo de opinioj.“

Ni distingas tuje la du vizaĝojn de tiuj ĉi taskoj: negativan kaj pozitiv-
an — aŭ: kritikan kaj konstruan. La unua celas montri al la amaso de

—

=

r , 4 i | % , •• ' m T » - v s 1 \ 5 . I

vojon al paca progreso de la homaro — la sennaciecan kontraŭkapitalisman
klasbatalon. L £:* V-:’. £ V ; *:• ; • >

3. — La fakto mem, ke la burĝaj ideologoj rifuzas la principon de
lemeja eksterpolitikeco estas plej larĝmaniere utiligenda, ĉar ĝi tute prav-
igas nian malnovan klasbatalan pozicion cn edukado,

Nur en ĉi tia senco ni povas nekonsenti kun Eduk-Intern, kiu en la
responda letero al la konferenco deklaras, ke ĝi (Eduk-Intem) .., “ne
rekomendos la rezultojn de la konferenco al atento de 1’ pedagpgia mondo.*5

% '

* %

1’ edukistoj la klasan karakteron de la burĝa lernejo, forigi la dusencajon
•pri la t. n. k4 neŭtraleco“.

Ia pozitiva parto estas multe pli malfacila pro delikateco kaj ĝiaj prin-
cipoj mem naskis longajn diskutojn — cetere ne ankoraŭ fermitajn — en la
monata revuo de 1’ Eduk-Intern kaj ankaŭ en ties kongresoj.

Entute, la ideologia problemo povas resumiĝi jene: marksisma inter-
pretado de 1’ edukproblemo, kondukanta al prilaborado de marksisma teorio
pri edukado.

Poste venas: Prilaboro de ĝenerala platformo de pedagogia agado kaj
kunordigado de 1’ agado de la tutmondaj revoluciemaj edukistoj.

Eduklaborista Internacio, fondita en Bordeaux (Bordo)-Francio, en 1920,
estis unue la rezulto de la pacaspiroj de 1’ avangardaj edukistoj. Oia peda-
gogia agado estis do komence ĉefe antiŝovina: kritikado de lernejolibroj,
verkado de “supernacia 44 historia lernolibro.

Tamen, proporcie kun la kresko de la organizo kaj plifirmiĝo de la
kontakto inter la landsekcioj, aliaj problemoj ekaperas pli kaj pli . insiste
kaj sin montras vere kiel principecaj. Ja en 1923 komenciĝis la granda
debato, pri kiu ni pli supre aludis, inter la partianoj de la u Racia kaj
Homeca Lerneĵo u kaj tiuj de la u Proleta Klas-Lernejo u . Ni nur memorigu,
ke dum la Brusela Kongreso (1924) kelkaj el la plej. firmaj partianoj de la
“Racia kaj Homeca Lernejo 44 agnoskis, ke ĝi estis ebla nur en senklasa
socio kaj ke, apliki ĝiajn principojn en nuna socio, estus nur doni prolet-
klasan edukadon. Tamen en la Pariza Kongreso (1925) la antiŝtata tendenco
sin montris ankoraŭ per la voĉoj de kelkaj franciaj kaj portugalaj K-doj.

La demando estis plu debatata en la landsekcioj. Oin fermi ni ne volas,
kvankam ĝi ne plu aperas en sia estinta formo en la programo de niaj
Kongresoj.

Ni preferas vidi ĝin elmontriĝi ĉirkaŭ konkretaj problemoj, kiel “Lern-
ejo kaj Religio 44 — “Lernejo kaj Moralo 44 — “Lernejo kaj ŝovinismo 44 —
“Instruo de Historio 44 , kiuj stariĝis en la Viena Kongreso (1926) kaj kiujn
oni solvis per klare proletecaj rezolucioj (Vidu bultenon de Eduk-Intern —
Okt. 1926).

,>'***

- -4 * * J . . " • * p. ■ 11 r * r* ' • X' ' «4 % , gĝt *

Krom la kongresoj, kies debatoj traias senpere nur kelke da delegitaj
propagandistoj, la monata Bulteno de Edukintern (aperanta per 4 eldonoj:
franca, germana, angla, hispana) estas la plej grava rimedo por propa-
gando, polemiko kaj edukado.

De proksimume unu jaro, ĉiu numero — flanke de socialaj kaj kor-
poraciaj aktualecaj informoj — estas dediĉita al speciala temo ofte peda-
gogieca. .

Tiel en diversaj numeroj estis interalie jenaj ĉeftemoj, kiel ‘intereso-
centroj 44 :

Lernejo kaj Religio — Unika Lernejo — Instruo de Historio — Cent-
jara jubileo de Pestalozzi — Situacio kaj preparado de Juninstruistoj.

Aliaj numeroj pritraktos jenon: ,

Ŝovinismo — Moralo — Organizado de Junularo — Instruado en
koloniaj landoj, ktp.

Tiel, starigante antaŭ la membroj de 1’ Edukintern konkretajn problem-
ojn ĉiutage aperantajn en ilia vivo, ni helpas ilin formi sian opinion tute
konforme al la sociaj realajoj.

Plie, Edukintern plenkomprenis la grandan signifon de la pedagogia
revojucio efektivigita en Sovetio samtempe kun la socia revolucio kaj volis-
informi aparte la okcidentajn edukistojn pri tiu vasta eksperimento. Gi
do eldonis franclingve (germanlingvaj tradukaĵoj pretiĝas): “La Pro-
gramojn de 1’ Instruado en RSFSR“ kaj “La Fundamentajn problemojn
de Labor-Lernejo‘* — de Pistrak.

Tamen malgraŭ ĉiuj ĉi publikaĵoj, kontribuantaj prilaboron de prieduka
proleta doktrino, Edukintern ĝis nun ankoraŭ ne ekatakis metode kaj tutaĵe
la demandon pri edukado. Tio okazos dum la “Pedagogiaj Tagoj ", kiujn
ĝi organizas en Leipzig je Pasko 1928 — kun jena programo:

1. Materia kaj Morala Situacio de la prolet-infano.

2. La celo de 1’ edukado.

»

3. Organizado de Ia lerneja sistemo.

4. Programoj kaj metodoj de 1’instruado.

5. Disciplino ĉe la lernantoj.

4

' ‘ v '- 'j -

u' >>

Per ĉi 5 punktoj ni precize esprimis — ni kredas — la ĉefdemandojn, sur
kiuj estas eble bazi tutan eduksistemon. For de ni la vana espero, ke nur
- 5-taga debato sufiĉos por elĉerpi !a diskuton. Ni emas konsideri ĉi peda-
gogiajn tagojn, kiel deir- kaj apog-punktojn por plipostaj studadoj. Ni
ankaŭ esperas, ke ili donos okazon al multaj kunlaborontoj sin montri kaj
kontaktiĝi kun nia Pedagogia Sekretariejo.

*

*

0 ' , \

Tiuj teoriecaj laboroj ne malhelpas, ke aliaj kun praktika tuja intereso
daŭradas, ekzemple: “Historia Instruado“, demando jam havante mem sian
historion en Edukintern kaj meritas specialan artikolon en posta numero.

■ : v Jen tiaj aliaj laboroj:

Batalo kontraŭ Ŝovina instruado, denuncante plejtendencan karakteron

de programoj, lernolibroj, ceremonioj, ktp_(en tiu sfero ni kunlaboras

kun Intemacio de Militbatalintoj). r ‘ / :

Moralinstruado.

Instruado en la dulingvaj landoj kaj al infanoj el lingvaj minoritatoj.
Kunedukado de geknaboj kaj priseksa edukado.

Movado de la proletaj infanoj kaj gepatroj.

• “• • i

Psiko-pedagogio eksperimenta, ktp_

Ni ankaŭ citu la teoriecan studadon komencitan de K-do Zilberfarb pri:
“Historio de socialismaj ideoj pri edukado 44 (Edukologio socialista).

« V» v •

Fine Eduk-Intern devas fariĝi pli kaj pli la centro al kiu povos kaj devos
sin turni la edukistoj el tutmondo por dokumentizi sin pri ĉio rilatanta
lernejon kaj eduklaboriston. Tial speciala dokumentiza servo racie organ-
izata nun kreiĝas ĉe la Generala Sekretariejo en Parizo.

Por Sennacieca Infan-literaturo

CELESTIN FREINET

Malgraŭ la senmodera multego, en ĉiuj kapitalistaj landoj, da por-
infanaj legolibroj, oni povas aserti, ke ĝis nun ne ekzistas vera kaj sana
porinfana literaturo. Kaj ankaŭ certe, tute nenia sennacieca porinfana
literaturo. ...

> * * , i J? $ • . i • ‘ : j if /

Eraris la pedagogoj, opiniante, ke nur matura homo scias, kio necesas
ai infano, kaj ke tiun necesaĵon la maturulo devas enmensigi ĉe la infano
per lecionoj kaj ankaŭ per legolibroj. La nuna porinfana literaturo estas
nur maturula penso, pli malpli bone adaptita al la infana spirito. Oi neniel
estas vere infana kaj la infanoj ne konsideras ĝin sia literaturo.

La unua kvalito de porinfana legaĵo estas la “alfariteco laŭ infana
mezuro“; ĝi estu tute komprenata, pensata, vivata de infanoj mem. Okazu
per lego kompleta interkomunikiĝo inter la aŭtoro kaj la legantoj. Sen tia
“samsenteco“, legado povas liveri nek ĝojon, nek profiton.

Sed la infanoj, laŭ la diversaj aĝoj, havas specialan mondrigardon,
apartan logikecon, “siajn“ apartajn ĝojojn kaj suferojn tro ofte malagnos-
katajn (nerekonatajn) de la maturaĝuloj. Nur infanoj povas sin inter-

kompreni reciproke. Tial ni turnas nian atenton ĉefe al jenaj legaĵoj:

• * %

1. Verkoj de infanoj mem. Apliko de “Presarto en Lernejo“, kiu ebligas
fiksi la rakontojn de infanoj mem, ankaŭ montris kiom la infanoj inter-
esiĝas pri la detaloj kaj diversajoj de la vivo de 1’ aliaj infanoj.

I ij » ; .vs T ^ . % %

2. Infanrakontoj de verkistoj. Kelkaj maloftaj maturaĝuloj havis apartan
kapablon revivi sian infanaĝon kaj ĝin revivigi en verko; ili sentis intense
same kiel infanoj kaj ilia lingvaĵo estas plej perfekte adaptita al la spirito
de 1’ infanoj. Oni eltiru el la verkoj de la laboristklasaj literaturistoj la
pecojn uzeblajn por la proletaria edukado de niaj gelernantoj.

3. Rakontoj pri la vivo de la primitivaj popoloj. Tiuj popoloj havis
pensoformon, mondokoncepton, logikecon per multaj punktoj kompareblajn
kun tiuj de L infanoj. Tial tiaj rakontoj allogas aparte ladnfanojn.

4. Besto-rakontoj. Ne interkompreniĝante kun la maturaĝuloj, la infano

* 4 2 . I * . / ; N w • t

Jen certe ambicia programo por nia ankoraŭ juna organizo nun en
periodo de intensa kresko. Gia efektivigo dependas de la laboro de
Edukintern laŭ amplekso kaj profundo, de la nombro de ties kunlaborantoj
kaj de la amasoj subtenantaj ties agadon.

_ «

Tial ni finas ĉi mallongan artikolon per alvoko al la legantoj de “S. R.“:

#

Diskonigu Eduklaboristan Internacion en viajn mediojn kaj organizon!
Abonu kaj abonigu K-dojn al niaj bultenoj!

Instigu viajn organizojn ekstudi ia demandojn starigitajn de Edukintern!
Ĉeestu aŭ sendu delegitojn al nia konferenco en Leipzig!

Tiel vi ankaŭ subtenos la unuecan organizon de 1’ Eduklaboristoj — sola

• %

klasorganismo kuniganta ĉiutendencajn edukistojn por defendo de lernejo

• -’•***’ , *

kaj de ties laboristoj en tutmondo.

Maurice Van de Moortel y

Pedagogia Sekretario de 1' Eduklaborista Internacio.

• ŝatas la kuneston de la bestoj. Gi ŝatas paroli kun ili kaj ankaŭ supozi
animon en ĉiuj senvivaĵoj ĝin mirigantaj. X V^ '

Tial niaj Gek-doj devas klopodi por esti elserĉitaj kaj komunikitaj:

1. La aŭtentaj verketoj de infanoj: ekspluateca kaj mizera vivo, neegal-
forta luktado, subpremitaj emancipiĝemoj igos la junajn proletidojn senti,
ke ĉie sub kapitalisma boto, infanaro samdolore suferas. La rusaj infanoj,
kiuj feliĉas povi rigardi pli fideme estontecon certe konkludos ĉi kritikon
jene: por liberigo de V infanaro necesas liberigo de la Laboristaro.

o/ ^ a ■ - v v . •; .

2. Eltiraĵoj de plej bonaj proletaj aŭtoroj, ĉefe el Nova Rusio. Originalaj

verkoj montrantaj la vivon de T infanoj meze de kapitalisma socio kaj de
Revolucio. Historio de Laboro. \ : >v •

. , „ *.i . •

3. Rakontoj, legendoj, ritoj devenantaj de la miljara luktado de pra-
popoloj emancipiĝantaj.

4. Bestorakontoj, evitante zorgeme moralismon kaj sentimentalismon
etburĝajn. Sciencemaj imago-verkoj.

* * * '

Kia estu nia gvidlinio en ĉi taskoj?

Ni ne ŝatu la verkojn en kiuj sub allogaj iormoj oni plenigas, plen-
ŝtopas per eraroj la infankranion, ĉu en reakcia senco, ĉu en revolucia.

V .pv r/. * v

La mizeraĵoj de la proletidaro, premanta ekspluatado de ĝi, sociaj
neeviteblaĵoj bridantaj ĝin estas — ho ve — efektive veraj kaj sugestivaj.
La nuna socio zorge kaŝas ĉi abomenon kaj stultigas la popolon per brilego
de sia propra mensogeca literaturo. Ni lasu la infanojn esprimi sian penson,
ni diru al ili la belaĵojn verkitajn de laboristaj amikoj, la ĉiamajn pensojn
de laboristaj prapatroj, kiuj kvankam analfabetaj kapablis produkti verkojn,

potence kriantaj venĝan veron.

* - *• * ♦ ' .

Gis nun porinfana literaturo celis preskaŭ nur riĉigon de 1' eldonistoj.
Ni starigu veran literaturon por la popolidoj.

Ni observu niajn infanojn en kapitalisma socio de Malnovo — en
entuziasma Renovo de revolucia Rusio; ni esprimu iliajn pensojn, ni kon-
kretigu iliajn dezirojn.

Kaj ĉefe ni zorgu verki ne falsan literaturon. La infana vero estas en
si mem sufiĉe revoluciiga. .

r t i.i

1» t*

>f

« «V I

INTER NI

Kelkaj K-doj en nia rondo tre serioze faklaboras. Rubrikon “Inter Ni “

ni malfermas por reciproka interhelpo celanta servon al gravaj edukistaj ..
kaj laboristaj organizoj. ĉi grave helpos sindonajn K-dojn diskonigi, organ-
izi iliajn peresperantajn entreprenojn.

Ciu leganto devas sin prezenti por iu el jenaj laboroj; kompetenta
K-do atendas ĉies helpon. Esperanto servos al tutmonda eduklaboristaro
nur se vi, edukistaj K-doj, volos, agos kaj fake laboros.

I. Kritikado de burĝaj lernolibroj

K-do Mark Starr verkas libron pri kulpoj de lernolibroj (ĉefe historiaj)

uzataj en ordinaraj lernejoj kaj tre volas havi informojn pri ĉiu lando. Se

vi ne povas helpi en la afero, eble vi konas kompetentan K-don.

V* r '*r ,Za ' r* "S • a ' jr ' «- * '. 4 \ ’ •; .. \

1. Cu en lernolibroj aperas: a) naciaj antaŭjuĝoj, b) klasaj antaŭjuĝoj?

(Citu paragrafojn kun klaraj detaloj pri eldonisto ktp. en ĉiu okazo.)

2. Cu per lernolibroj oni preparas la infanon militi kaj malami aliajn
nacianojn?

3. Cu en lernolibroj oni juste pritraktas laborist-sindikatojn, kooperativ-
ojn, socialistan kaj aliajn proletmovadojn?

4. Cu la lernolibro tro laŭdas sian propran nacion?

• • r 1 / •

%

** — •

5. Cu estas ŝovinistaj ceremonioj en viaj lernejoj? Kia la ĝenerala

atmosfero? *

6. Cu la instruistoj protestis kaj sekve persekutiĝis? Donu ekzemplojn.

Se vi volas kompari kun la brita, vidu “S. R.“ (dec. 1926).

La deveno de 1’informo estos menciata. Sendu plej baldaŭ al: Mark

Starr — 25 New Street — London S. W. I. (Britio.)

II. Poŝtkartojn por geografia instruado

Franca juninstruista grupo kolektas. Sendu plej tipajn, por ekster-
landa edukisto nur interesajn kartojn pri: 1. tera geografio (ebenajoj montoj,
monta vivo, vulkanoj, marbordoj, riveregoj, klimato, dezerto, dezertaj
bestaro kaj kreskajaro...) — 2. fiŝkaptado, ĉasado (polusa, tropika) — •
3. enlandaj kreskajaro, industrio, komerco — 4. homa geografio (vilaĝoj,
loĝejoj, religioj, ĉefmonumentoj, kostumoj, kutimoj, moroj...). — Poŝtkartojn
oni retropagos — francia kolekto estas preta (300 kartoj) je dispono de
ĉiulandaj edukistoj.

Sendu al K-do P. Varene, inst., Valgorge (Ardeche) — Francio.

111. Kino kaj Preso en lernejo

Tiuj dezirantaj partopreni organizadon kaj utiligon de 1’ internacia servo
por apliko de et-kino kaj presarto en lernejo (vidu artikolon en ĉi kajero)

sin turnu al: x

< K-do C. Freinet, inst., Bar-sur-Loup (Alpes-Maritimes) — Francio.

TEPS funkcias jam de du jaroj, informas Eduklaboristan Internacion
kaj ĉiulandan gazetaron pri pedagogia, instruista movado per monata
bulteno senpage sendata al kunlaborantoj kun esperanto-rezumo de 4t Vojo
de Klerigo“. Anoncu vin kaj sendu vian artikolon al: K-do Af. Boubou, 96,
rue Saint-Marceau, Orleans (Loiret) — Francio.

V. “Vojo de Klerigo*

De 2 jaroj “V. de Kl.“ aperigas presitan monatan esperanto-resumon
(4-6-8 p.) senpage dissendatan kun TEPS, IPR kaj de nun kun “S. R.“ Oi

estas ĝis nun la plejgranda teknika uzo de esperanto por gazetaro. Amase

«

sendu al redakcio dankleterojn, promesu kunlabori kaj efektive kunlaboru!
Mallongajn artikolojn vi direktu al TEPS; longajn vi sendu senpere al
“V. de Kl.“ post interkonsento kun la redakcio pri jenaj temoj prefere:
profesia»instruado (orientado kaj konsultado) — klerigo de maturaĝuloj —
kampar-ekonomia instruado — senprizorgaj infanoj — Kino kaj Radio en
lernejo — novaj metodoj (serĉadoj, eksperimentoj...).

Akceptitaj artikoloj estos pagataj po 25 dol. por 16 prespaĝoj. Redakcio
de u Vojo de Klerigo “ — Spartakovski per., 3 — Ĥarkov (Ukrainio).

VI. Infanliteraturo

Franca ruĝinstruistaro bezonas por sia monata eldonajo porinfana
trafajn rakontojn kun proleta, klaskonsciiga karaktero. Sovetiaj edukistoj.

ĉefe vi ĉerpu el viaj legolibroj — kopion sendu al K-do Boubou por U S. R. u -
Alian kopion (kun se eble bildoj) sendu al: K-dino G. Bouet, Ecole Eman -
cipee — Saumur (M. et L.). Francio.

VII. Internacio de 1’ Eduklaboristoj

Eduk-Intern, la sola unueca organizo. de klasbatalaj edukistoj, jam
utiligis esperanton kaj havas sekciojn en USSR, Fr., Brit., Belg., Hisp.,
Portug., Cinio kaj “kernojn“ en Sved., Aŭst., Grek., Germanio. SAT-edukist-
oj, aliĝu al via landsekcio aŭ — se ne estas — senpere al la sekretariejo
(citante nian gazeton): L. Vernochet, 33, rue de la Grange-aux-Belles
Paris X e .

Edukivaj Teknikoj de Sennacieca Lernejo

CELESTIN FREINET

montras klaran orientiĝon de nia laboremo. Pri edukmetodoj ni silentos:
ili necesas kaj ilia nuntempa evoluo kuraĝigas edukistaron. Sed en popol-
instruado, la eduka penado estas ofte misorientita.

Kiom multe da lernolibroj kaj metodoj oni prezentis al ni! Kiel per-
fektaj! En ili ni certe trovas bonegajn ideojn, lertajn gvidliniojn, iajn
helpilojn ĉefe por la perlibra kaj skolastika instruado. Sed ni ĉiuj klare

konscias, ke antaŭ nia lernantaro, ĉio malsamiĝas: iu metodo ne plu

• %

adaptiĝas, tiu konsilo mistrafas, tiu ĉi emas premi anstataŭ liberigi la
• aktivecon de la lernantoj.

29

Kiel praktike adapti plej bonajn metodojn al lernantoj, medio, klasanara

* ' 1 ’ * . 0 . A

konsisto? Kiun materialon uzi por akiri plej bonajn rezultojn, kaj kiel ĝin
uzi? Unuvorte, kiel praktike realigi en popollernejo — t. e. kun multaj kaj .
malriĉaj, diversaĝaj kaj diverskapablaj lernantoj, kun instruistoj konsciencaj,
sed nek pedagogie geniaj, nek superhomaj — kaj en ĉiam malfacilaj materiaj
kondiĉoj, kiel realigi la revon de la modernaj pedagogoj per aplikado de plej
efikaj edukmetodoj? *

Vasta

grava!

kaj malfacila problemo ĝis nun tute forlasita kaj tamen plej

. V i

* *

La teoriuloj agnoskis jam de longe la pedagogiajn avantaĝojn de kino.
Cu tio praktike akcelis la solvon de la problemo pri adapto de kino al
popolinstruo? Sed jen aperas kinaparato teknike taŭga, malkosta kaj
oportuna kaj tuj multiĝas la pri kino interesataj lernejoj kaj tuj kreiĝas la
vera pedagogia praktiko de kino. ‘

Instruadon de sciencoj kaj geografio per poŝtkartoj kaj foto-bildoj oni
jam de longe agnoskis, kiel tre efikan. Sed juninstruista grupo en Francio
jen forlasas teorion, kolektas zorge elektitajn malkostajn vidajojn kaj
alvokas diverslandajn K-dojn por kompletigi bildokolektojn kaj tiel grave
progresigi la liberigan perbildan instruadon.

Tian saman rezulton ni akiris per nia . iniciato: “Presarto en lernejo“
kaj fondo de “Interhelpa pedagogia kooperativo“.

. Infankajeroj, lernolibroj estas tute nesufiĉaj. Kiel estas facile akuzparoli
kontraŭ uzo de lernolibroj! Sed poste ... diris la instrulaboristoj, kion vi
konsilas?

• * 4 k

Ni pruvis, ke lernejo eĉ plej malriĉa povas akiri pres-materialon sufiĉan
por presi, tagon post tago, tutajn librojn. Ni nun pristudas la plej bonan'
adapton de presarto al la lerneja laboro.

• % • . , ,

Kaj tuj kiam en lernejo estas instalita la presilaro, lernejo fariĝas viva,

lernantoj skribas kaj legas plezure, instruisto interesiĝas pri sia lernejo,
nacia kaj internacia interŝanĝo de korespondaĵoj eniras novan periodon de
vera efektiviĝo.

Jen disvastiĝanta tekniko kapabla konkretigi klare kaj firme la plej
bonajn teoriojn de noveduko. Pri la eksperimento mem, ni ne parolas en tiu
ĉi artikolo. Niaj K-doj jam legis en “S. R.“ (Marto 1927) raporton pri tiu
demando.

“Presarto en Lernejo“ nur nun ekdisvastiĝas, sed ni ekvidas grandan
disvastigeblon. Plej grava por ni, esperantistaj sennaciuloj, estas jena
atingeblo: “Presarto en Lernejo“, konservante sian internacian karakteron,
atingos entuziasman sennaciismon en lernejo. Jam komenciĝis interlerneja
interŝanĝo inter Svisio, Belgio, Francio kaj Hispanio. Jam stariĝas neeviteble
la problemo de 1’ interŝanga lingvo internacia. Interŝanĝo de mempresitaj
tagopaĝoj el la lemejviva libro verkata de lernantoj mem povas okazi per
esperanto inter kelklandaj lernejoj. Ni asertas, ke nia eksperimento tre pro-
gresigos la ideon pri neceseco de V internacilingvo jam en lernejo.

Ni iniciatis en Francio grupigi la geinstruistojn, kiuj uzas la etan
kin-aparaton “Pathĉ-Baby“ (“Pathĉ“ por buboj) por jenaj celoj:

a) sin forŝovi de 1’ ekspluatado de la filmluigistoj;

b) helpi la kamaradojn en aĉeto de kinaparatoj;

c) prepari kaj faciligi la praktikan uzon de kino en instruado; > > .

s

d) eldoni specialajn filmojn kaj per tio devigi la filmeldonajn firmojn
produkti filmojn pli.kaj pli bone adaptitajn al niaj bezonoj.

La kinfotaparato kaj la kinaparato “Pathe-Baby“ estas praktike preskaŭ
perfektaj — malgraŭ kelkaj maltaŭgajoj, tiu kinaparato prezentas tre multajn
pedagogiajn kvalitojn. • ”

Ni starigis kooperativon, jam posedanta kolekton da 500 filmoj, kapitalon'

i # J «

da 3 500 frankoj kaj 40 membrojn, siajn aĉet- kaj pedagogi-servojn.

En aliaj landoj estas uzataj similaj aparatoj “Pathe-Baby“. Nia film-

_ m

kolekto devas fariĝi internacia. Per ĝi disvastiĝu ankaŭ sennacieca edukado.
Poste ni vastigos nian agadkampon kaj prizorgos ĉiutipajn filmojn. Ni pro-
jektas nun eldoni kelkajn filmojn kun esperanta teksto. Tiu entrepreno povus
disvastigi plej efike en lernejoj esperanton kaj internacian unuiĝemon.

% r r j «

Multaj aliaj iniciatoj naskiĝos per interhelpo de ĉiulandaj eduklaboristoj.
por apliko de edukivaj teknikoj. Kontraŭ ni staros en ĉiuj landoj la diversaj
komercistoj, kiuj ekspluatas la nedecidemon kaj malforton de la instruistoj,
la ĉiuspecaj solenaj aŭtoritatuloj, kiuj volus daŭrigi ĝis eterne sian rolon de
malklerigistoj (obskurantistoj). Sed ni estas certegaj, ke kun ni estos la
amaso de la geinstruistoj, konsciantaj pri sia devo popolklerigistoj, ĉiam •
serĉantaj la neprofitemajn gvidantojn, kiuj helpos ilin efektivigi parton de
sia revo. '

k*»--» * ■> ••ij* « ’. • v. . •. .• __ Ti*y*

FAKKUNSIDO DE EDUKISTOJ

* » <

Gin malfermis kaj prezidis K-do Boubou el Orleans. Ceestis dudeko da
geinstruistoj.

• ' *

1. Edukista SAT-sekcio. Oni decidis kunigi la SAT-anojn edukistajn en

faka sekcio en celo ligiĝi pli sisteme al klasbatalaj organizoj edukistaj kaj
pli grandskale servi al ili. Kiel membroj de Gvida Komitato de tiu ĉi sekcio
estis proponitaj: K-doj Van Aelst (Belgio), Stay (Britio), Laquet (Francio),
Klys (Sovetio), Sarafov (Bulgario), Bonte (Germanio), K-dino Osmond
(Britio), Klaĝin (Usono), Sinpak (Cinio), kaj japana K-do (japanaj SAT-anoj

proponu iun.). Aliĝojn oni sendu al K-do Boubou, 96, rue Saint-Marceau,

• „ v *

Orleans (Loiret), Francio.

2. Sennucieca Revuo eduka serio. La Gvida Komitato de 1’ Edukista
SAT-sekcio funkcios ankaŭ kiel gvidas komitato de la eduka serio de “S. R.“.
Estas elektitaj kiel redaktoroj de T eduka serio K-doj: Mark Starr (Britio),
Zilberfarb (Sovetio), Boubou (Francio), K-do Celestin Freinet (Francio)
kompetenta pedagogo pri T eduka tekniko, konata pro siaj verkoj kaj laboroj
en Eduk-Intem — kaj K-do Maurice Van de Moortel, pedagogia sekretario
de F Internacio de T Eduklaboristoj. Rubrikaran programon de K-do Zilber-
farb oni akceptas. Tiel, la “S. R.“ eduka serio estos nur klasbatala kaj neniel
konkurencos Internacian Pedagogian Revuon; ĝi estos redaktata laŭ
populara formo, enhavos rubrikojn por-ne fakedukistaj proletoj, por ge-
patroj, por junuloj kaj estos facile legebla fruktodone de ĉiuj SAT-anoj. La
gazeteto enhavos modelan porinfanan klaskonscian rakonton kaj specialan
paĝon pri Instrulaborista Internacio sub kontrolo de K-do Maurice Van de
Moortel.

3. Interŝanĝa Oficejo estas kreata. Jam de longe SAT-edukistoj peradas
interŝanĝon de edukistoj kaj lemantoj (studentoj) el diversaj landoj kaj

31

ankaŭ de pedagogia materialo (geografiaj poŝtkartoj, sciencinstruaj objektoj,
lekciaj tekstoj). SAT-anoj uzu mem kaj diskonigu nian servon por profitigi
ne-esperantistajn K-dojn. Petoj por interŝanĝo de personoj dum libertempo
okazu ĉiujare antaŭ majo, oni sin ternu al K-do Boubou; pri interŝanĝo de
materialo sin turni al K-do Varene, Valgorge, Ardĉche (Francio). Tiu servo
•kunlaboros kun la Tutmonda Lerneja Servo Esperantista.

4. Rilatoj kun TAGE kaj IPR estis serioze pritraktitaj. Kvankam ne
starante sur klasbatalo, TAGE (Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esper-
antistaj) pro sia bazo rigore pacema kaj progresema estas konsiderita kiel
varbejo por SAT. Oni rekomendas daŭrigi la interŝanĝon de anoncoj en
Sennaciulo kaj Intemacia Pedagogia Revuo (organo de TAGE), rekomendas
al SAT-instruistoj aboni IPR (faka teknika revuo simila al “Interligilo de
PTT), supozante ke IPR rekomendos abonon al Sennacieca Revuo (ĉiuj
serioj). Oni konstatis, ke nuntempe estas tute ne eble aboni iun serion fakan
de “S; R.“ aparte.

5. La SAT-edukistoj estas insiste petataj kunlabori per sendo de doku-
mentoj kaj artikoloj al:

a) Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo (TEPS), kiu de du jaroj per
sia monata informilo senpage sendata al ĉiu kunlaboranto dokument-
izas la avangardajn edukistajn gazetojn (adreso de K-do Boubou);

b) al: Redakcio de “Vojo de Klerigo“, kiu eldonas ĉiumonate esperanto-
lingvan resumon tre valoran, kiun petu ĉiu SAT-edukisto * ne ĝin
ricevanta (adreso: Spartakovski per., 3, flarkov (Ukrainio);

c) al: Oficejo por Informado kaj Kulturrilatoj kun Eksterlando de Ŝtata
Eldonejo Ukrainia (sama adreso en flarkov), kiu alvokas la SAT-anaron
por bibliografia kunlaboro. (Vidu alvokon en Sennaciulo.)

Oni decidis reorganizi tradukservon pri resumo de “V. de Kl.“ kaj per-
letere danki tiun redakcion tial, ke ĝi uzis esperanton, kiel teknikilon por
siaj intemaciaj rilatoj.

EPHJMI8TA SIEMCI® MIE SAT

Estas en SAT nuntempe 500 edukistoj, t. e.

-Jgt Jh

Vio de la

tuta SAT-anaro. Ciu edukista SAT-ano havas 1a d e v o n :
unue sin anonci al SAT, kiel edukisto — due sin anonci al SAT-
edukista sekcio, kiel aliĝanto kaj kunlaboranto. Memoru tion.
sendante nun vian SAT-kotizon al Leipzig. Jarlibro 1928
montru vin, kiel edukiston kaj anon de SAT-edukista sekcio.
(Neniu aparta kotizo postulata krom abono al “S. R.“).

Nia Gvida Komitato nun formiĝas, laŭ proponoj de nia fonda
fakkunsido dum Lyon-a kongreso. Definitivan liston donos ven-

onta eduka numero de “S. R.“.

Proletaj edukistoj, ĝis nun starintaj ekster SAT, SAT-aniĝu!
SAT-edukistoj, aliĝu la SAT-sekcion, vivigu ĝin, ne nur pro-
mesu, sed efektive helpu niajn servojn, verku por la eduka

serio de “S. R.“.

Sendu aliĝon kaj materialon al fakestro: K-do M. Boubou,
96 rue Saint-Marceau, Orleans (Loiret) — Francio. —

■ a) dum burĝa edukado estas

&

edukada kreado

b) dum en konstruado (ni parolas

gogio aktive partoprenas nur tre
■tt havaj elitoj-poliglotoj por kiuj i

t i i i « * •

. . I I

proletedukado estas kaj estos

■

u malfermas la vojon

3. La konstanta konflik

*

.. i i _ i*_ _ • «

de burĝa peda-
jetoj da privilegi-
:as ne tro bezonata.
asoj, atnasoj da klas-
kaj al ĉi-amasoj nur
la ŝlosilon al la pordego.
lo

en

sektoro de 1
ado.
f: socia.
“produl
amasoj

;il

rantis
j ne<

la

parto

4

do:"a):en
edukado kaj
proletece influi Ia
la celo klasideologie ri
plej parte el elementoj

;tiu

i: a)

: b) batalo por

lo vastiĝas kaj havas

.<•

movado konsistas

la servo al prolet
esperanto
taj eduki:Hi

HE

- * •**

. <~ar

aktivaj

movado kaj ĉar jla idearo mem, kies portantoj ni
kaj enrigardas la estontecon, dum la pozicio de 1*

s*Ia
:loj“ tiras

aŭ — en la plej bona kazo — igas paŝeti sur la

» • « 4 « • « * - ■“ ■“ ■“

povas aserti, ke la povebloj de la proletedukista

loko.
co

wm s

£) * :: •.

diktata de la

specifaĵoj de 1’ medioj en kiuj ĝi.agas. <ji havas kiel ĉefajn taskojn:

nrironl-tn Ui nKnrn minitri lo nrAlntnnn .. mitnin r> rl . . L-i i-4-I.. r.„nnr

b) labori en idea, agada kaj organiza kontakto kun la tutmonda revoluci-
K edukista movado konsolidiĝanta en la Eduk-laborista Internacio (Paris)

kaj la tutmonda movado de 1* proletesperantistaro organizita en la
Sennacieca Asocio Tutmonda. (SAT);

c) konservi kaj disvolvi fakkunlaboradon teknikan kun la “neŭtra“ Tut-

rantistajĵftTAGE) por starigi pli

i

Ti

>i monda ■§■•/

larĝan fakinformadon kaj dokumentizadon mondskalan kaj konkeradi|
la amasojn sur grundo dc praktika faklaboro.

■ I . ' ĵ:. *y '■ K i

.len kiel ni bazas la pozicion de nia juna movado, jen kiel ni konceptas
niajn taskojn. Kaj la rimedoj? La plej grava cstas sendubc nia revuo. Tial

_j_ j* . i _ ,,_... _ L _• »•

samtempe populara
sed ĉiuj K-doj,
edukadoproblemoj. ' Ciiu

programo ampleksos jenajn rubrikojn:

L Problemoj de prolet-edukado: artikoloj ĝeneralaj kaj spccialaj pri tiuj
fundamentaj problemoj. ■

4w< *«> ■ • c ’ %. «... - -■

•* i

H j | 0

tlUj

»S ŭ

I

CT 53

V?

ti u

i, inilitarismo, *

kleri

4.

^ w

I

pensuloj

V-

infanaro

• • •

j, sugcstoj

*v # ■■

V x

• •

’’ ,

»or

i, morala

infanorKanizoj,

morala kaj materiala sitUO’ Ue
«a„L-i s t a niovado, ktp. ..

enketojHlBH

novaĵoj,

r\

. Infanliteraturo: modela

. .

in

•m

i, i

laborangulo: enket

SAT-sekeio edukista,

i V'V j

Plie, ni volas, ke ĉiu kaj<

ma prezentata k;

anoncetoj

• • •

de 1’ edukada serio pritraktu specialan

havas sian speeifan viza&on — senna-
™ — ne hazarde ni

unuecan

■ppPP

Tiu ĉi
samteinpe
nacieca
estu vel
amase ni

>n

kaj Edi

mua kajero de nia prcsorgano. La vizaĝo de tiu-ĉi
malpli precize, ni kuraĝas kredi, — la multtrajte-
de nia kolektivo, de 1' klaskonscia sennaeieca prolet-

._ _, _ _. de perfekto, modesta

- kaj eblc aroga — provo de memstara elpaŝo de sen-

, tiu ĉi malgranda foliaro
nian signalon: SA I'-edukistoj.

Redakta Komitato

r ĵi

rV

% Wi

t *

4*^

1

■

±1

jlli

estas

. • C.’

poŝtkartoj

eldonitaj.

.

__ serio

Unu serio konsistas el kvin kartoj kaj
kostas 0,50 mk. germ. Mendu tuj ĉe la
ADMINISTREJO DE SAT, R. LERCHNERĴ
I COLMSTRASSE 1, LEIPZIG O 27

r ^r> *

Preaejo: Uns-Produktivgenossenschaft, LeiDzig

-

*v»